„Sprawiedliwi bez granic. Działania na rzecz godności i praw człowieka”

Sprawiedliwi są wśród nas. Nieobojętni wychodzą naprzeciw innym ludziom, zwłaszcza tym, którzy potrzebują pomocy. W obliczu wojen, zbrodni czy terroru, bronią godności i praw człowieka. Przekraczają granice, tworząc wspólnotę wartości. Zawsze – dawniej i dziś.

Każdy z nas może być Sprawiedliwym.

Pojęcie Sprawiedliwego nawiązuje do tytułu „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Izraelski instytut pamięci narodowej Yad Vashem  od 1963 r. honoruje nim ludzi, którzy w czasach Zagłady ratowali Żydów przed śmiercią. Pojęcie Sprawiedliwego ma wymiar szerszy – uniwersalny i ponadczasowy. Obejmuje Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, a także innych ludzi, którzy w różnych krajach i momentach najnowszej historii podejmowali działania w obronie ludzkiej godności i praw, często ryzykując życie lub wolność.

Przedstawiamy wybrane postacie i organizacje, które odrzucają poczucie bezradności, podejmują inicjatywę.

Wystawa wirtualna zrealizowana w ramach projektu Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
„Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci” w partnerstwie z Domem Spotkań z Historią.

sprawiedliwi@polin.pl

www.sprawiedliwi.org.pl
www.polin.pl
www.dsh.waw.pl

Teksty, koncepcja: Karolina Dzięciołowska
Koordynacja, koncepcja: Klara Jackl / „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci”, Muzeum POLIN
Wsparcie koordynacyjne: Michał Horbulewicz, Mateusz Szczepaniak / Muzeum POLIN
Konsultacje: dr Krzysztof Persak, Adam Dylewski, Małgorzata Waszczuk, Kamila Radecka-Mikulicz / Muzeum POLIN, Anna Ziarkowska / Dom Spotkań z Historią
Tłumaczenie: Zofia Sochańska / Muzeum POLIN
Licencje: Michał Martosz / Muzeum POLIN
Wykonawca: Artkolektyw, www.artkolektyw.com

Wybrane źródła:

Alina Pienkowska dodawała odwagi opozycji, red., „Rzeczpospolita” z 17.10.2012.

Allam L., The Three Lives of Shirley Andrews [audycja radiowa], ABC Radio National, Australia, 21.02.2010.

Boffey D., Greek islanders to be nominated for Nobel peace prize, „The Guardian” z 24.01.2016.

Bogdan cały czas widzi Alinę w czerwonej sukience, „Dziennik Bałtycki” z 17.10.2007.

Brzeziecki A., Grzegorz Motyka o Wołyniu: Noży nie święcili, Magazyn Świąteczny „Gazety Wyborczej” z 24.09.2016.

Coghlan T., Surgeons save syrian lives by Skype, „The Times” z października 2016.

Collaborating for Indigenous Rights, The National Museum of Australia [dostęp: styczeń 2017].

Cooper Ch., David Nott interview: War surgeon…, „The Independent” z 24.01.2016.

Darska B., Rzeczy jako źródło pamięci ostatecznego. Na przykładzie Kampucza, godzina zero Zbigniewa Domarńczyka, Postscriptum Polonistyczne”, 2016, nr 2 (18).

Domagalska K., Dobiegała A., Stefanicki R., Marsz do Aleppo śladami uchodźców, „Gazeta Wyborcza” z 27.12.2016.

Fałczyk M., Czeczenia – opis konfliktu, Portal Spraw  Zagranicznych, 2.02.2004.

Glucksmann A., Zapal znicz. Dziś rocznica śmierci Anny Politkowskiej, „Newsweek”, 6.10.2015.

Gumowska A., Krzysztof Miller nie żyje…, „Newsweek”, 10.09.2016.

Hawranek M., Idziemy do Aleppo!, „Tygodnik Powszechny”, 1.12.2016.

Hibben J., Andrews, Shirley Aldythea Marshall Seymour, The Encyclopedia of Women & Leadership in twentieth-century Australia [dostęp: styczeń 2017].

Jak rozmawiać o uchodźcach?, materiały edukacyjne Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2016.

Jugend Rettet [strona internetowa, dostęp: styczeń 2017].

Karbowiak M., Białe Hełmy ratują ludzi spod bomb, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z 4.06.2016.

Kresowa Księga Sprawiedliwych 1939-1945. O Ukraińcach ratujących Polaków poddanych eksterminacji przez OUN i UPA, opr. Niedzielko R., Seria „Studia i Materiały”, t. 12, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa.

Laudański R., Śmierć w obiektywie. Rozmowa z Krzysztofem Millerem, „Gazeta Pomorska” z 26.09.2011.

Lesvos Solidarity. Open solidarity refugee camp  [strona internetowa, dostęp: grudzień 2016].

Mędrzecki W., Polityka II RP wobec mniejszości, cz. II, Pomocnik historyczny, „Polityka”, 17.03.2015.

Mikołajewski J., Wielki przypływ, Wydawnictwo Dowody na istnienie, 2016.

Miller K., 13 wojen i jedna. Prawdziwa historia reportera wojennego, Wydawnictwo Znak, Kraków 2013.

Motyka G., „Antypolska akcja”. Ludobójcza czystka etniczna przeprowadzona przez OUN-B i UPA w latach 1943-1945, Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem 35, nr 4, ISP PAN, Wrocław 2013.

Motyka G., Wołyń 1943, Wydawnictwo Literackie, 2016.

Malsin J., The White Helmets of Syria, „The Time” [strona internetowa, dostęp: grudzień 2016].

Pienkowska Alina, Archiwum Historii Kobiet [strona internetowa, dostęp: grudzień 2016].

Rosa and Reymond Parks Institute  [strona internetowa, dostęp: styczeń 2017].

Shipp E. R., Rosa Parks, 92, Founding Symbol of Civil Rights Movement, Dies, „The New York Times” z 25.10.2005.

Syria Civil Defence [strona internetowa, dostęp: grudzień 2016].

Strzałko J., Arka Noego, Magazyn „Duży Format” z 7.11.2016.

Smoleński P., Krzyś Miller nie żyje…, „Gazeta Wyborcza” z 9.09.2016.

Szabłowski W., Sprawiedliwi zdrajcy. Sąsiedzi z Wołynia, Wydawnictwo Znak, Warszawa 2016.

Szczęsna J., Dodziuk A., Natalia Gorbaniewska, poetka, „Wysokie Obcasy”, 24.12.2005.

The David Nott Foundation [strona internetowa, dostęp: grudzień 2016].

The Rescuers, Picturing moral courage, Proof. Media for Social Justice [strona internetowa, dostęp: grudzień 2016].

Tochman W., Dzisiaj narysujemy śmierć, Wydawnictwo Czarne, Warszawa 2010.

Załuska M., Wanda Nelken-Załuska. Wspomnienie córki, „Gazeta Stołeczna” z 30.04.2015.

W wystawie wykorzystano zasoby projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci” Muzeum POLIN oraz materiały Komitetu Ogrodu Sprawiedliwych w Warszawie.

Warszawa, 2017

Autorka dedykuje wystawę pamięci profesora Wiktora Osiatyńskiego, „który sens życia widział w pomnażaniu życzliwości”.

Wystawa przeznaczona jest do użytku wewnętrznego, do celów edukacyjnych.


www.eeagrants.org, www.norwaygrants.org